Định hướng năng lượng của cảm xúc

Mỗi cảm xúc đều mang theo năng lượng, xui khiến ta hành động. Đó là lý do chúng được đặt tên Emotion hay E-motion (Energy for motion).

Bạn có để ý khi Giận đến thì ta thường nóng mặt, lớn tiếng và thỉnh thoảng đá thúng đụng nia. Sợ thường xui ta làm ba chuyện: bỏ chạy, dừng lại để đối đầu (chiến đấu) hoặc đông cứng vì quá sợ (fly, fight or freeze).

Bạn thường làm gì khi Cảm xúc viếng thăm?

Bạn bị chúng chi phối, ngay lập tức BỘC PHÁT, làm theo những điều chúng xui khiến: thể hiện cảm xúc qua lời nói, nét mặt, cử chỉ, hành động? Bạn cố gắng KỀM NÉN cảm xúc/ hay năng lượng của chúng vào trong, vờ như không có chuyện gì xảy ra? Hay bạn tìm việc khác làm để LÃNG TRÁNH, cố gắng xua đuổi chúng đi?

Mình đã thử tất cả những cách trên. Giận thì to tiếng, nặng lời. Buồn thì cố gắng nuốt nước mắt vào trong vì khóc là yếu đuối. Lo sợ thì cố gắng tìm bạn đi chơi để quên chúng đi. “Chiến lược” này đã giúp mình tồn tại nhiều nhiều năm, cũng thấy ổn, chỉ có điều nó không được hiệu quả lắm vì những cảm xúc khó chịu vẫn quay lại. Dù thời gian có trôi qua, mình vẫn tức khi nhớ lại một (vài) chuyện cũ, vẫn ghét một (số) người, vẫn lo chừng ấy chuyện và những nỗi sợ cũ mèm vẫn lẽo đẽo theo mình.

Sau khi được giải ngố bằng một bể kiến thức về Cảm xúc, mình mới vỡ lẽ ra: lý do Cảm xúc khó chịu vẫn lẽo đẽo theo mình là vì năng lượng tiêu cực của chúng chưa được chuyển hoá thành năng lượng tích cực!

Cách hữu hiệu để không bị Cảm xúc khó chịu chi phối là NAVIGATE – tạm dịch là ĐỊNH HƯỚNG DÒNG NĂNG LƯỢNG của cảm xúc để từ đó chuyển hoá năng lượng tiêu cực thành năng lượng tích cực, chứ không phải kềm nén, lãng tránh hay bộc phát (xả hết năng lượng tiêu cực ra bên ngoài cho người khác lãnh đủ).

Bạn đã bao giờ chơi trò Chèo thuyền vượt thác chưa?

Cách đây vài năm mình được chơi trò này trong một chuyến đến Bali. Hôm đó tụi mình phải hì hục leo lên một ngọn dốc cao thật cao, nơi đầu nguồn của một ngọn thác. Sau đó một đoàn chừng 4-5 người được xếp lên một chiếc thuyền nhỏ và được thả trôi xuống chân thác.

Sức nước của thác chảy xuống rất mạnh. Dòng nước của nó hùng hổ lao băng băng qua những tảng đá to nằm lởm chởm khắp nơi. Khi đã ngồi trên trên thuyển thì không thể chèo ngược dòng, cũng không thể muốn đi thẳng là đi, quẹo chỗ nào là quẹo vì đá hiểm trở ở khắp mọi nơi. Cách khôn ngoan nhất là nương theo dòng nước, mượn sức nước để con thuyền mình lao tới nhưng cũng phải khôn khéo để lèo lái tránh không đâm sầm vào những tảng đá to.

Cảm xúc cũng vậy. Mình không có quyền chọn lựa khi nào chúng đến. Chúng luôn đến rất bất ngờ và một khi đã đến thì không nên đè nén chúng (đè nén cũng giống như chèo thuyền ngược dòng); cũng không nên làm ngơ (là bỏ mặc muốn con thuyền mình đi đâu thì đi); hoặc bộc phát cảm xúc một cách bản năng (giống như gắn thêm động cơ vào cho thuyền mình chạy nhanh hơn ở khu vực nguy hiểm). Cách khôn khéo là quan sát, tìm hiểu và nhẹ nhàng định hướng, lèo lái con thuyền của mình an toàn vượt qua khúc sông hiểm trở.

Thất vọng mỗi khi đến với ta chỉ là muốn nói rằng “Mong đợi/ kỳ vọng của ta không giống với những gì ta đang nhận được trong thực tế”. Nếu ta nhận diện được Thất vọng ngay khi bạn đến, hiểu thông điệp của bạn, từ đó kiểm tra lại mong đợi của mình, và đảm bảo yêu cầu của mình sẽ được nói ra một cách hiệu quả nhất thì năng lượng tiêu cực của Thất vọng sẽ được chuyển hoá thành Thấu cảm và Bình yên.

Lo Sợ truyền tải thông điệp: “Có điều gì đó có thể làm hại mình”. Nếu ta thật sự dành thời gian lắng nghe và chiêm nghiệm, năng lượng của Lo Sợ sẽ được chuyển hoá thành an yên và can đảm cho hành trình phía trước.

Hy vọng bài viết này sẽ giúp các bạn có thắc mắc: Tại sao mình vẫn giận hoài một vài chuyện cũ mèm, lo hoài một số chuyện và ghét đúng một vài người. 😉

Thao Pham
ICF Professional Certified Coach

#loveYOURemotions

Links bài đọc thêm về:

Thất vọng
https://www.facebook.com/100024442573958/posts/832615584229853/?d=n
https://www.facebook.com/100024442573958/posts/831945114296900/?d=n

Lo Sợ:
https://www.facebook.com/100024442573958/posts/835973660560712/?d=n

If you could see me now

Mình thích đọc sách nhưng hiếm có quyển nào đọc hai lần. Vậy mà If you could see me now củaCecelia Ahern lại là cuốn mình đọc đi đọc lại gần chục lần. Lần nào tim cũng ấm còn lần đầu tiên gấp sách lại và khóc như mưa. =))

Truyện kể về anh chàng Ivan, người bạn vô hình, luôn xuất hiện đúng lúc mỗi khi ai đó thật sự cần và chỉ người mà anh kết bạn mới có thể nhìn thấy và trò chuyện cùng anh. Ivan có rất nhiều “đồng nghiệp”. Người thì kết bạn với trẻ con, người thì làm bạn với người già neo đơn trong viện dưỡng lão, người thì “chuyên trị” người lớn :D.

Ivan có giác quan thứ sáu và anh ấy luôn chọn chính xác người cần sự có mặt của mình. Nói chính xác hơn thì giác quan thứ sáu mang anh ấy đến với người bạn mới nhưng tình bạn chỉ có thể bắt đầu khi người kia nhìn thấy sự hiện diện của anh. Ivan giúp cho bạn mình vui vẻ, yêu cuộc sống trở lại và có thêm nhiều bạn mới. Khi họ đã thật sự mạnh mẽ cũng chính là lúc họ không thể nào nhìn thấy Ivan, cho dù anh có ở ngay cạnh họ.

Ở những năm tuổi trẻ nhiều mơ mộng, mình luôn ao ước có được một người bạn vô hình như Ivan. Người có thể trò chuyện và thấu hiểu tất cả những điều mình không muốn hoặc không thể chia sẻ cùng ai. Một ngày kia, khi đang rong ruổi trên con đường coaching, mình chợt nhận ra hình như mình đã trở thành một Ivan. 🙂

Đính chính ngay là mình không siêu phàm như Ivan. Điểm tương đồng là ở chỗ VÔ HÌNH và mình có thể cảm nhận rất rõ trên hành trình với khách hàng. Mình có thể cảm nhận khi nào khách hàng rất cần mình và khi nào họ không còn cần mình nữa. Và mình hiểu đó là lúc phải nói lời chia tay. Những lúc ấy, mình lại nhớ đến Ivan ở cảnh cuối, hơi buồn vì phải chia tay bạn sau một thời gian gắn bó nhưng thật sự vui và hạnh phúc vì bạn đã thật sự mạnh mẽ.

Nguyên tắc bảo mật thông tin của khách hàng được quy định bởi Liên đoàn Coaching Quốc tế đã giúp mình được vô hình như Ivan. Trừ những trường hợp được cho phép bằng văn bản, mình không thể chia sẻ bất cứ thông tin nào của khách hàng cho dù là lời cảm ơn. Bản thân mình lại có thêm nguyên tắc riêng là không tương tác trên các bài viết/ không chúc mừng sinh nhật trên Facebook của khách hàng, cũnng không email/ nhắn tin cảm ơn người đã giới thiệu khách hàng đến cho mình… để đảm bảo mình càng vô hình nhiều nhất có thể. Các bạn của mình ơi, đừng buồn nhé. Tuy không tương tác nhưng mình vẫn dõi theo và luôn vui vì những niềm vui và thành công của bạn.

Thao Pham
ICF Professional Certified Coach

Cánh diều tự do

Hôm trước hứa với một bạn sẽ kể lại hành trình khám phá Thế giới Cảm xúc của mình. Lúc hứa thấy hào hứng ghê lắm, cứ nôn nóng được viết ra. Tới lúc rảnh được ngồi trước máy tính thì câu chữ bay đâu mất vì một tá câu hỏi cắc cớ ào đến: Ủa mình bắt đầu tìm hiểu Cảm xúc từ bao giờ? Lý do gì mà mình yêu thích chúng đến vậy? Sao mà hồi nhỏ đến lớn mình chưa từng nghĩ về thế giới này vậy ta? Lúc đó mình sống ra sao? … Và mình chỉ ngồi đó nhìn laptop, không biết phải bắt đầu từ đâu. Mình sẽ bắt đầu từ cái tuổi thơ chẳng có gì là dữ dội của mình hay lúc mình bắt đầu thấy cuộc sống này thật dữ dội? 😀 Thôi thì là một con người thích mọi thứ phải thật logic, mình sẽ bắt đầu theo trình tự thời gian.

Mình có một tuổi thơ rất bình thường. Bình thường đến mức mình luôn ganh tị với tất cả những ai kể chuyện hồi nhỏ phá làng phá xóm, trốn học, dí chó… để có chút gì đó dữ dội mà kể lại cho mấy đứa cháu. Tuổi thơ của mình nó bình yên đến lạ thường. Bình yên của một đứa con ngoan trò giỏi, sáng cắp sách đến trường, trưa về chơi đồ hàng, đến lúc biết mặt chữ thì nghiện đọc sách. Rồi cũng như bao đứa bạn ngoan hiền mà mình biết, tất cả lũ tụi mình đều đua nhau học giỏi các môn tự nhiên Toán Lý Hoá để có thứ hạng cao, để làm vui lòng cha mẹ, thầy cô, và để có một tương lai tươi sáng.

Mình làm vậy và thấy tương lai tươi sáng thiệt. Mình được thầy cô yêu mến, đậu vào trường Top, chọn làm công việc liên quan đến thật nhiều Số, được làm việc ở các công ty đa quốc gia nhờ vào thành tích học giỏi các môn tự nhiên và những lập luận logic. Trong suốt khoảng thời gian ba mươi mấy năm đó, mình chỉ chơi với Số, Cảm xúc không có mặt trong bất cứ kỷ niệm nào của mình và cuộc sống của mình như một con diều.

Con diều của mình không bay nhanh quá hay cao quá như những con diều khác. Nhưng mỗi năm nó đều bay cao hơn một chút và theo thời gian nó đã vượt qua tất cả mong đợi trong đời mình. Thỉnh thoảng nó cũng bị vài cơn lốc rung lắc một tí nhưng rồi lại hùng dũng tiến về phía trước, cho đến một ngày.

Hôm ấy trời quang mây tạnh, mình đang vù vù bay rất cao thì sấm chớp đùng đùng, nhìn quanh diều bay hoảng loạn, ai đó đâm sầm vào mình và rồi trước mắt mình mọi thứ tối đen. Bóng tối bao trùm một khoảng trời rộng. Mình bị mất phương hướng, chao đảo, mất hết hy vọng về ngày mai.

Lúc đó mình chẳng biết chuyện gì đang xảy ra, trong đầu chỉ toàn những suy nghĩ hỗn tạp. Những “cảm xúc” gọi tên được lúc đó là Trống rỗng, Stress mà sau này hồi tưởng lại mình mới biết nó là một nùi cảm xúc khó chịu: Tức (Resentment), Giận (Anger), Thất vọng (Disappointment), Ghét (Hate), Lo (Anxiety), Sợ (Fear), Chán (Boredom), Tuyệt Vọng (Despair).

Trong những tháng ngày giông bão đó, mình tìm lại được Bình Yên từ những trang sách của Thầy Thích Nhất Hạnh, “dại dột” thử thiền rồi sống chánh niệm rồi nhận ra Bình Yên đến với mình ngày một nhiều hơn. Bình yên đã cho mình can đảm đối mặt với Lo, Sợ và Giận dữ. Lần đầu tiên mình đã không chối bỏ, chạy trốn những cảm xúc bị dán nhãn “tiêu cực”. Qua những lời dạy của Thầy, chúng trở nên thật gần gũi, thân thương.

Những giông tố trong lòng mình bắt đầu được hóa giải ít nhiều nhưng giải pháp cứ thoắt ẩn thoắt hiện. Có hôm mình tìm được nhanh, nhưng cũng có lúc phải mất rất nhiều thời gian mới tự vượt qua. Trong lòng mình bắt đầu nung nấu khao khát tìm cho được “công thức chuyển hóa” những cảm xúc khó chịu một cách thật logic. Có lẽ tình yêu với những con Số vẫn đeo bám mình. Nó không cho phép mình nhắm mắt làm theo những phương pháp như hễ giận ai thì viết ra tờ giấy rồi đốt đi chẳng hạn :). Mình mong muốn được hiểu cặn kẻ cảm xúc từ đâu đến, tại sao chúng lại có thể làm mình khổ sở đến thế, làm cách nào mình có thể nhanh chóng lấy lại những giây phút đắm chìm trong công việc hay an yên ngồi uống một cốc trà.

Rong ruổi trên hành trình tìm hiểu Thế giới Cảm xúc, mình đã đạt được ba cột mốc quan trọng:

(1) Hiểu được Cảm xúc được tạo ra từ đâu. Lisa Feldman Barrett – người đã nhận giải Guggenheim Fellowship năm 2019 trong lĩnh vực Neuroscience, và NIH Director’s Pioneer Award năm 2007 cho nghiên cứu cách não bộ tạo ra cảm xúc – đã cho mình câu trả lời thỏa đáng nhất, trùng khớp nhất với những trải nghiệm của bản thân, về nguồn gốc của Cảm xúc. Cảm xúc không phải do người khác mang đến mà chính chúng ta tự tạo ra những trải nghiệm Cảm xúc cho mình. Kết quả nghiên cứu của Lisa đã mang đến rất nhiều hy vọng, vì nếu mình đang tạo ra Cảm xúc cho chính mình thì mình sẽ tìm được cách để tạo ra những Cảm xúc mình mong muốn. 

(2) “Nghe” được thông điệp của từng bạn Cảm xúc. Phát hiện tuyệt vời của Dan Newby làm mình vô cùng phấn chấn, vì nếu các bạn ấy “biết nói”, mình có thể trò chuyện để hiểu và chuyển hóa năng lượng của những bạn đang làm mình khó chịu và mời gọi những bạn yêu thích đến với mình nhiều hơn.

(3) Giải mã được thông điệp của những cơn sóng Cảm xúc. Mindfulness giúp mình chọn lọc những Cảm xúc quan trọng cho “buổi trò chuyện” và Coaching giúp mình tự sáng tạo những bộ câu hỏi cho từng bạn Cảm xúc. Nếu bạn vẫn đang theo dõi những bài viết của mình, bạn sẽ thấy mình hay đặt những câu hỏi mở. Chúng đã được đúc kết từ những trải nghiệm của bản thân và từ những buổi làm việc với rất nhiều khách hàng trong vài năm qua. Khi đã trả lời thấu đáo những câu hỏi này, cũng là lúc những Cảm xúc khó chịu được thấu hiểu và chúng tự động ra đi, nhường lại Bình yên và Nhiệt huyết với công việc ở lại bên mình.

Sau rất, rất nhiều buổi trò chuyện với các bạn Cảm xúc, mình nhận ra rằng con diều của mình bay cao hay thấp, nhanh hay chậm, thong dong hay hối hả không phải vì ảnh hưởng của những con diều xung quanh hoặc thậm chí là giông bão, gió lốc. Nó bị ràng buột bởi SỢI DÂY DIỀU được bện chặt bởi những giá trị, niềm tin từ trong sâu thẳm. Cảm xúc chính là kim chỉ nam giúp mình soi sáng từng ngóc ngách tăm tối nhất, mang tất cả những điều cũ kỹ, không còn hữu ích ra ánh sáng, mỗi ngày một chút mang lại sự tự do cho cánh diều. 

Mỗi bài viết với hashtag #loveYOURemotions là mỗi trải nghiệm cá nhân trên hành trình tìm hiểu Thế giới cảm xúc. Chúng được tạo ra từ kiến thức, chiêm nghiệm và trải nghiệm thực tế của mình. Mình hy vọng có thể truyền cảm hứng cho những bạn đang tò mò muốn bắt đầu hành trình khám phá Thế giới Cảm xúc của riêng mình. Chúc các bạn sẽ đạt được thật nhiều cột mốc quan trọng và mau chóng trở thành những CÁNH DIỀU TỰ DO.

Thao Pham

ICF Professional Certified Coach

#loveYOURemotions

The Works Partnership

“Thảo, trường mình mới nhận dự án coaching cho một big MNC, khách hàng là senior manager mới sang VN. Có muốn tham gia không?”

Đó là cái tin “định mệnh” mình nhận được cách đây gần hai năm từ thầy Marcus. Bụng bảo dạ: Senior manager thôi mà, sợ gì hông đi. Trả lời ngay: “Dạ đi chứ Thầy”. “Vậy gửi profile rồi đợi kết quả nha”.

Hai hôm sau email bay sang: “Thảo, khách hàng đồng ý rồi. Đây là profile của khách hàng và các thông tin chi tiết”. Mở files ra, một anh C-level cùng hàng loạt hồ sơ giải thích cách thức làm việc với nhiều bên cho một dự án lớn. Tim mình đánh thót một cái. Không tin vào mắt, lật đật mở tin nhắn ra xem lại “Ủa tin nhắn ghi Senior Manager mà. Huhu”.

Thôi đã phóng lao phải theo lao. Lật đật thành thật email cho Thầy: Thầy ơi, trước giời giờ em có làm việc với vài anh chị C thật. Nhưng mà người ta tin tưởng mình rồi tự tìm tới, chứ làm dự án với nào là HR vùng, CEO của công ty khách hàng rồi báo cáo ba bốn bên vậy em không biết phải làm sao hết.

May quá Thầy rất điềm tĩnh và chỉ bảo rất tận tình. Trong suốt dự án vài tuần lại email hỏi thăm xem tiến triển đến đâu. Vài tuần sau còn gửi thêm luôn một anh C khác cho mình. Kết quả ngoài mong đợi. HR hài lòng. Các anh hài lòng, còn hỏi xem có còn chương trình tương tự cho năm sau. Đích thân vợ của một anh còn làm quà Giáng Sinh tặng mình năm ấy: một cô Angel xinh xắn.

Đó là câu chuyện khởi đầu cho con đường Executive Coach mà mình hằng ao ước. Mình đã học được rất nhiều từ dự án đó và mãi mãi nó sẽ là một trải nghiệm không bao giờ quên. Với mình, những người dám mạo hiểm cho mình cơ hội đầu tiên luôn có một vị trí đặc biệt trong trái tim của mình.

Còn vài ngày nữa là đến sinh nhật lần thứ 3 của Overflowinng Buckets – đánh dấu 3 năm rong ruổi của mình trên hành trình nhiều ý nghĩa này. Mình cũng xin chân thành cảm ơn tất cả những bạn/ anh chị đã gửi trọn niềm tin nơi mình và cho mình cơ hội được đi cùng một đoạn trên hành trình phát triển bản thân.

Thảo

PS.
Giới thiệu website của trường The Works Partnership để khoe profile của mình. Được có mặt trong danh sách này là một trong những điều mình chưa bao giờ dám nghĩ đến. 2020 đã cho mình quá nhiều hơn mong đợi.
http://theworkspartnership.com/test/executive-coaches/