Bạn có đang sử dụng cảm xúc như một thói quen?

Một sáng nọ, mình đang ngồi thiền như thường lệ thì mấy cái email hỏi “có vay tiền không” của HSBC cứ lỡn vỡn. Đã cố buông bỏ để quay lại với hơi thở mà không được. Vừa quay lại với hơi thở được vài nhịp thì suy nghĩ lại kéo phăng mình đi. Suy nghĩ không đến một mình, chúng đến cùng với cơn Giận.

Giận thiệt chứ. Hồi đó một tháng gửi một lần. Xoá mail rác một tháng một lần không sao. Giờ có cảm giác một tuần gửi vài cái. Xoá phát mệt. Rồi có email bảo “nếu không muốn nhận, vui lòng trả lời email này”. Mình đã trả lời không muốn nhận vậy mà vẫn gửi. Càng nhớ lại, cục Giận càng to. To đến nổi muốn đứng dậy gọi điện cho tổng đài.

Có Giận ở bên, mình cảm nhận từng HƠI THỞ NẶNG NỀ, CỔ NGHÈN NGHẸN, LỒNG NGỰC CĂNG.

May thay đang thiền nên chợt nhớ ra nhiệm vụ chính là tập trung vào hơi thở, QUAN SÁT và TÒ MÒ về những cảm xúc đang đến với mình.

Nhờ có TÒ MÒ mà Giận dịu lại hẳn.

TÒ MÒ hỏi: “Từ khi nào mà bạn lại hay giận những bạn/ nhân viên làm dịch vụ như vậy? Đây không phải lần đầu tiên. Mỗi khi nhân viên dịch vụ có lỗi bạn rất hay nổi giận.”

Ờ ha. Mình đúng là hay mất bình tĩnh với các bạn làm service. Chiêm nghiệm, mình nhận ra “Giận người làm service” chỉ bắt đầu đến cái hồi mình vừa được đảm nhận vị trí Manager tại một công ty lớn.

Lúc mới được tuyển vào, mình cảm thấy rất mất tự tin. Có cảm giác kiến thức của mình chỉ là một nhúm nhỏ so với yêu cầu công việc. Nhìn quanh, ai cũng thông minh, cũng giỏi, thậm chí những bạn nhân viên cấp dưới, agency cũng giỏi hơn mình.

Trong một buổi nói chuyện với một bạn agency, mình cảm nhận bạn không phục mình, nói chuyện kiểu châm chọc (đó là đánh giá của mình về thái độ của bạn) và mình đã nổi giận. Từ đó mình đã tập nói chuyện cứng rắn, dứt khoát nhờ năng lượng của Anger và mình thấy vô cùng hiệu quả.

Theo thời gian, mình học nhanh, có kiến thức vững, nhận được sự tin tưởng của sếp, đồng nghiệp, đối tác và mình vẫn sử dụng năng lượng của Giận như một thói quen cho đến tận bây giờ (cho dù là mình đã không còn làm vị trí cũ).

Nhìn thấy rõ cả một hành trình “đồng hành” cùng Giận trong bao năm qua. Mình thở phào buông bỏ bạn ấy và tận hưởng từng hơi thở nhẹ nhàng của buổi sáng tinh mơ.

Chào buổi sáng!

Bạn có đang sử dụng năng lượng của một cảm xúc nào đó như một thói quen?

Thao Pham
ICF Professional Certified Coach

#langnghecamxuc
#applyMindfulnessatWorkandinLife

Facilitates Client Growth

FACILITATES Client Growth
#applyMindfulnessInCoaching

Thỉnh thoảng mình nhận được lời mời từ các bạn/ đối tác HR đến chia sẻ trải nghiệm trên hành trình coaching, đồng thời giải đáp một số thắc mắc của các Coach mới “ra lò”.

“Làm cách nào để vượt qua thử thách CHO LỜI KHUYÊN trong các buổi coaching?” luôn là câu hỏi “nóng” nhất. Mỗi lần nghe câu hỏi này là mình như thấy lại cả một hành trình dài đã qua. 

Theo định nghĩa của Liên đoàn Coaching Quốc Tế (ICF) thì COACHING là:

PARTNERING with clients in a thought-provoking and creative process that INSPIRES them to MAXIMIZER their personal and professional POTENTIAL.”

Tạm dịch: ĐỒNG HÀNH cùng khách hàng trên hành trình kích thích tư duy sáng tạo nhằm TRUYỀN CẢM HỨNG để họ TỐI ĐA HOÁ TIỀM NĂNG bản thân trên con đường sự nghiệp.

Đọc định nghĩa này, bạn có thể thấy vai trò chính của Coach không phải là chia sẻ kiến thức, chữa lành hay chia sẻ kinh nghiệm và cho lời khuyên. Đó là vai trò đặc thù của các lĩnh vực ngành nghề khác như Training, Therapy hoặc Mentoring.

Vai trò của Coach là ĐỒNG HÀNH để TRUYỀN CẢM HỨNG và TỐI ĐA HOÁ TIỀM NĂNG của khách hàng. Việc lắng nghe sâu, đặt câu hỏi “màu nhiệm” để khách hàng TỰ CHIÊM NGHIỆM, phát triển KHẢ NĂNG TƯ DUY SÁNG TẠO, tăng sự TỰ Ý THỨC về bản thân, từ đó tìm ra INSIGHTS và GIẢI PHÁP cho riêng mình là điều vô cùng quan trọng.

Nếu khách hàng nhận được lời khuyên từ Coach, khi phải đối mặt với những thử thách mới, họ có xu hướng ỷ lại/ phụ thuộc vào Coach, hoặc không tin rằng tự mình có khả năng giải quyết vấn đề. Việc tự tìm ra lời giải cho các vấn đề hóc búa trên hành trình coaching sẽ giúp khách hàng TĂNG SỰ TỰ TIN về năng lực của bản thân, sẵn sàng đối mặt với những khó khăn tương tự trong tương lai.

Có lẽ vì thế mà ICF đã đưa hẳn điều này vào nhóm năng lực cốt lõi số 8 để chấm điểm cấp chứng chỉ trong các kỳ thi:

#8. FACILITATES Client GrowthPartners with the client to transform learning and insight into action. PROMOTES CLIENT AUTONOMY in the coaching process.

Những ngày mới “ra lò”, dù đã được học và hiểu tiêu chuẩn chấm điểm của ICF, cái não của mình vẫn bướng bỉnh nhất định không chịu nghe lời. Nó có vô vàn lý do:

  1. Khách hàng trả tiền thì phải giúp họ tìm ra giải pháp nhanh nhất.
    Xuất phát từ niềm tin: Nếu mình không đưa ra giải pháp nhanh nhất thì sẽ tốn thời gian và chi phí cho họ.
  2. Khách hàng không tìm ra giải pháp thì họ sẽ không có lối ra.
    Niềm tin: Khách hàng không có khả năng tự tìm ra câu trả lời.
  3. Nếu không tìm ra giải pháp trong một buổi coaching 60′ thì buổi này xem như thất bại.
    Niềm tin: mình chỉ là một người coach giỏi nếu có giải pháp vẹn toàn trong một phiên coach 60′.
  4. Khách hàng sẽ thất vọng nếu không có giải pháp sau mỗi buổi coaching.
    Niềm tin: không có giải pháp thì khách hàng sẽ không tin tưởng năng lực của mình. 

Cách thức đơn giản nhất để phá vỡ niềm tin là tự trải nghiệm những sự việc xảy ra ngược lại với niềm tin của mình. Những buổi coach thất bại đã giúp mình nhìn thấy sự thật ở chiều ngược lại…

…Khi mình căng não cả trước và trong những buổi coaching để tìm ra giải pháp cho khách hàng thì họ có vẻ chẳng mặn mà gì để thực hiện kế hoạch hành động do mình nghĩ ra. Mình học được rằng nếu không tự mình tìm ra giải pháp cho bản thân, thì dù là một giải pháp hợp lý/ đúng, người trong cuộc chẳng có chút hứng thú để bắt tay hành động.

…Khách hàng chưa tìm được giải pháp chẳng phải họ không có khả năng. Đó là do họ chưa chạm được insights/ câu trả lời đúng nhất. Khi chạm đúng insights, năng lượng của họ thay đổi hoàn toàn so với vài phút trước đó, mặt họ giãn ra, nhẹ nhõm, cười tươi rói; hoặc cũng có thể họ ngồi bần thần khá lâu để trầm ngâm suy nghĩ; hoặc cũng có thể là khóc… Và rồi ngay lập tức họ biết cần phải làm gì tiếp theo mà Coach chẳng cần phải động não.

…Rồi có lần mình nghe một khách hàng phản hồi ngay buổi coaching đầu tiên: “Tôi trân trọng nỗ lực của bạn trong phiên coach hôm nay. Nhưng tôi không ngờ là bạn lại đặt những câu hỏi quá sâu, đi quá nhanh và chạm đến những điều tôi cảm thấy không thoải mái chia sẻ trong lần gặp đầu tiên”. Mình học được rằng khách hàng cần thời gian để tháo gỡ vấn đề của họ, để chạm đến những ngóc ngách dễ tổn thương và họ cũng không mong đợi tìm ra giải pháp sau 60′.

Sau khi mất một vài hợp đồng và thấy rõ những niềm tin giới hạn của bản thân, mình quyết tâm “ngậm chặt miệng” mỗi khi đến đoạn lên kế hoạch hành động =)). Thế mà quan sát bản thân, mình vẫn cảm thấy cơ thể nhấp nhõm không yên. Có một thứ năng lượng mạnh mẽ cứ làm mình bồn chồn, khó chịu, xui khiến mình phải nói ra giải pháp cho khách hàng.

Chiêm nghiệm, mình nhận ra đó là thứ năng lượng tạo thành do THÓI QUEN ở những nơi làm việc cũ. Nơi mà mỗi ngày có rất nhiều người cần POINT OF VIEW (QUAN ĐIỂM) của mình hoặc của cả bộ phận mình trong các cuộc họp hoặc những bài phân tích chiến lược.

Chẳng những phải trình bày quan điểm cá nhân/ của bộ phận mà mình đại diện, một trong những chỉ tiêu quan trọng trong bản đánh giá hằng năm của mình là DRIVE INSIGHTS INTO ACTION (phải đảm bảo những giải pháp/ lời đề nghị của mình/ của bộ phận mình được thực thi và có kết quả). Thế nên việc tập cho bản thân thói quen tự tin trình bày giải pháp/ quan điểm và thậm chí “chiến đấu” để bảo vệ quan điểm của mình trong các cuộc họp là điều mình đã làm hàng ngày trong gần 10 năm.

Mình thở phào nhẹ nhõm khi nhận ra gốc rễ của vấn đề. Trong các buổi coaching, khi cảm nhận năng lượng ấy đến, mình mỉm cười buông bỏ: “Tạm biệt năng lượng thói quen của 10 năm xưa cũ. Mình đã đang đi trên hành trình mới.”

Bạn có đang thực hành Mindfulness trong công việc Coaching?
Đâu là những rào cản bạn tự quan sát được trong việc thực hành năng lực #8?

Thao Pham
ICF Professional Certified Coach
#applyMindfulnessInCoaching

ICF Core Competencies:
https://coachingfederation.org/app/uploads/2021/03/ICF-Core-Competencies-updated.pdf

Khi Thất vọng già đi…

Từ ngày có thể nhìn mặt, gọi tên và “nói chuyện” với từng cảm xúc, mình cứ ngỡ đã cắt đuôi được mấy đứa “tiêu cực/ khó chịu”, đặc biệt là Thất vọng. Mình biết tỏng lúc nào nó cũng nói cái câu  “This isn’t what I expected” – “Đây không phải là điều mình đã mong đợi”.

Mỗi lần nó đến, mình lại hỏi nó là “mình đã kỳ vọng điều gì?”, rồi chỉ ra cho nó là mong đợi của nó không hợp lý. Rồi nó đồng ý bỏ đi.

Cơ mà những buổi trò chuyện như thế mất thời gian và năng lượng của mình quá đi mất. Chưa kể có những lúc nó làm cho mình cằn nhằn người khác xong rồi mới nhận ra chỉ vì người ta làm một điều gì đó trái với mong muốn của mình. Rồi mình để ý tần suất nó đến chơi có vẻ dày đặc hơn. Sự hiện diện khá thường xuyên của nó làm cho mình tự hỏi, kiến thức về thế giới cảm xúc của mình có lỗ hổng nào chăng?

Một sáng nọ, mình thức dậy với năng lượng nặng nề. Thất vọng đã chờ sẵn ở cửa, nhắc nhở một chuyện bất như ý hôm qua. Có lẽ nhờ gặp nó vào buổi sáng, là lúc tâm trí của mình sáng nhất trong ngày nên mình chợt nhận ra Thất vọng bây giờ hơi khác. Nó GIÀ ĐI, trông có vẻ “HIỂU BIẾT” và nhiều QUYỀN LỰC hơn.

Hồi còn là một sinh viên mới ra trường, nó chỉ thất vọng về chính mình khi có việc bất như ý xảy đến. Nó sẽ cố gắng thay đổi, học hỏi để lần sau mọi việc tốt đẹp, để được sếp thương. Sếp khó cỡ nào cũng ráng cày để có được một vị trí nào đó trong công ty.

Khi được sếp tin tưởng, đề bạt lên những vị trí cao hơn, có nhân viên dưới quyền, nó bắt đầu thất vọng về team vì rất nhiều việc, to có, nhỏ có và nó càu nhàu nhiều nhất là câu: “Sao mà chẳng được cần cù siêng năng như mình?”

Lên cao một chút nữa, thỉnh thoảng nó lại thất vọng luôn cả sếp: “Sao mà chẳng truyền cảm hứng gì hết. Sếp của người ta thì…”

Hồi xa xưa cuối tuần khệ nệ xách giỏ đi siêu thị không sao. Giờ được giao hàng tận nhà mà sai giờ một chút là Thất vọng lại khó chịu. Nó không nói ra, không cằn nhằn nhưng trong lòng hay nhấm nhẳng.

Mình phì cười. Cũng không trách được Thất vọng. Càng GIÀ ĐI, nó càng có nhiều trải nghiệm, được đọc, học nhiều hơn và thế là MONG ĐỢI/ TIÊU CHUẨN của nó về con người và cuộc sống mỗi lúc một cao hơn.

Nó được đi nước này, nước kia, trải nghiệm dịch vụ cao cấp, rất nhiều lần được phục vụ rất tốt, giao hàng đúng hẹn, nhân viên lịch sự, dễ thương.

Nó đã từng được làm việc với những bạn nhân viên giỏi giang hoặc thấy team người khác chua đáo, tận tình.

Nó đã được làm với nhiều sếp khác nhau, biết được sếp “soái ca” tốt với lính thế nào, sếp thật tâm lo cho nhân viên ra sao, rồi bao nhiêu là bài viết trên LinkedIn, những quyển sách/ khoá học về hình mẫu những nhà lãnh đạo truyền cảm hứng là phải thế nào.

Nó chỉ quên mất một điều: Cuộc sống vô thường, luôn thay đổi, biến chuyển và BẤT NHƯ Ý là QUY LUẬT CỦA CUỘC SỐNG này.

Trời đang nắng có thể đổ mưa. Hôm nay bình yên, ngày mai giông bão.

Nhân viên không phải ai cũng giỏi như nhau. Có bạn nói một hiểu mười. Có bạn phải ngồi cầm tay chỉ việc. Sếp cũng có người này người khác. Mà cho dù có chọn được sếp thật vừa ý mình thì một ngày kia cũng phải chia tay. Dịch vụ dù tốt đến đâu thì cũng có lúc hỏng hóc, sai sót. Lên kế hoạch kỹ đến mức nào rồi cũng sẽ có yếu tố bất ngờ…

Thất vọng “ngộ” ra. Nó cười bẽn lẽn. Nó đã già đi, tin là mình đã “hiểu biết”, “thông thái” hơn những vẫn chưa học được bài học lớn của cuộc đời: CUỘC SỐNG VÔ THƯỜNG và BẤT NHƯ Ý LÀ QUY LUẬT CỦA CUỘC SỐNG NÀY.

Đứa bạn “Thất vọng” của bạn có giống “đứa” của mình? ^^

Thao Pham
ICF Professional Certified Coach
#langnghecamxuc

Disappointment’s message:  This isn’t what I expected.
Source: The field guide to emotions by Dan Newby and Curtis Watkins

Cảm xúc ĐẾN RỒI ĐI

Bạn có bao giờ tự hỏi tại sao mình lại…

… hay có xu hướng trừng phạt người đã làm mình GIẬN, như là nói những lời làm tổn thương họ, cáu gắt, to tiếng, cắt đứt mối quan hệ…
…cứ thấp thỏm không yên khi LO LẮNG một điều gì đó không rõ ràng.
…NUỐI TIẾC, TỰ DÀY VÒ BẢN THÂN vì những lỗi lầm trong quá khứ.

Đó là bởi vì năng lượng của những cảm xúc “tiêu cực”/ khó chịu bao giờ cũng rất mạnh mẽ. Mỗi khi những cảm xúc này bất ngờ ập đến, chúng ta dễ dàng bị kiểm soát, bị bắt buộc phải hành động theo những kiểu mẫu phản ứng (reaction pattern) đặc trưng của chúng.

Mình GIẬN ai đó là có lý do. Họ đã làm SAI một điều gì đó: có thể là đã không giữ lời hứa, bóp méo sự thật, nói dối, hoặc mình đã nói rồi mà họ cứ lặp lại cùng một hành vi/ không chịu thay đổi…

Và bạn có quan sát thấy…Mỗi khi cơn giận đã nhen nhóm trong lòng, nếu mình không mở lời thì thôi, một khi đã nói thì cho dù người kia có im lặng lắng nghe hay đáp trả thì cục lửa giận của mình như được đổ thêm dầu. Càng nói mình càng giận, càng giận mình càng dùng nhiều từ ngữ mang tính “sát thương” cao.

Và bạn có thử quan sát cơ thể mình lúc đó… Tim bạn đập nhanh ra sao? Cổ bạn có nghẹn lại, khó thở? Hơi thở có nặng nề? Bao tử có quặn lên? Lồng ngực/ vai/ tay/ các cơ có gồng lên với nhiều căng thẳng?

Và rồi cơn Giận chưa chắc đã tiêu tan khi mình đã “xả” ra ở cái lần đầu tiên ấy. Có đôi khi nó quay lại nhắc nhở, mỗi khi chuyện cũ hay hình ảnh của cái người làm mình giận quay về. Và rồi cả cơ thể của mình lại bắt đầu một đợt phản ứng mới.

Ví dụ vừa rồi là một chuỗi những phản ứng dây chuyền điển hình của một cảm xúc phổ biến: Giận (Anger).

TÁC NHÂN (Triggers: là một sự việc gì đó/ ai đó/ suy nghĩ nào đó) xảy đến sẽ tạo ra CẢM XÚC.

CẢM XÚC tạo ra NĂNG LƯỢNG (energy), XUNG ĐỘNG (vibration)/ hay CẢM GIÁC (sensation) trên CƠ THỂ.

NĂNG LƯỢNG/ VIBRATIONS/ SENSATIONS trên CƠ THỂ kích thích/ thúc đẩy/ xui khiến mình hành động/ phản ứng bộc phát (REACTION).

REACTION được lặp đi lặp lại một thời gian dài sẽ tạo ra REACTION PATTERN (kiểu phản ứng bộc phát đặc trưng) và là THÓI QUEN CÓ HẠI cho sức khoẻ bản thân và các mối quan hệ xung quanh.

Hồi mới lên vị trí quản lý team, mình nóng giận khi nhân viên cấp dưới làm sai một việc gì đó. Khi được đề bạt lên những vị trí cao hơn, những cơn nóng giận không bớt đi mà đến với mình thường xuyên hơn với cường độ lớn hơn mỗi khi tác nhân (nhân viên làm sai) xuất hiện. Mình đã có “thói quen” nóng giận vì những sai sót của cấp dưới vì phản ứng nóng giận đã được lặp đi lặp lại thường xuyên theo năm tháng. Sức khoẻ của bản thân và chất lượng các mối quan hệ vì thế mà bị bào mòn theo.

TIN VUI:
1. Cảm xúc ĐẾN RỒI ĐI
2. Mục đích của mỗi cảm xúc là muốn nói cho mình một THÔNG ĐIỆP nào đấy để ra quyết định, chứ chẳng phải để ta tự làm tổn thương mình hay những người xung quanh.

Cách để phá vỡ vòng lặp mệt mỏi này khá đơn giản:

      1. QUAN SÁT CƠ THỂ ngay khi có dấu hiệu đầu tiên của một cảm xúc nào đó, ví dụ như mình thì cảm nhận đầu tiên về Giận là ngực mình hơi nặng một chút.
      2. Nhanh chóng đưa sự tập trung vào HƠI THỞ để lấy lại bình tĩnh kịp thời mỗi khi cảm xúc vừa nhen nhóm, không cho chúng chế ngự mình.
      3. Khi đã bình tĩnh, thiền tập và nhìn sâu được INSIGHTS, mình có thể thực tập buông bỏ những thói quen phản ứng có hại.

Mời bạn xem một video ngắn mình vừa nhận được từ một em đồng nghiệp cũ mới gửi sáng nay. Julie, tiến sỹ, nhà tâm lý học, cũng chia sẻ cùng một quan sát:

CẢM XÚC ĐẾN RỒI ĐI. Chúng không bao giờ ở lại mãi mãi. Tập trung QUAN SÁT HƠI THỞ và chúng sẽ qua nhanh.

Link đến video chia sẻ của Tiến sỹ Julie: https://vt.tiktok.com/ZSRt4dRBt/

P.S. Khóa học LẮNG NGHE CẢM XÚC sẽ được mở vào tháng 11. Mời bạn xem thêm thông tin đăng ký ở phần event của trang, hoặc email cho mình pham-t-thanh.thao@overflowingbuckets.com để nhận thông tin chi tiết.

NỘI DUNG KHOÁ HỌC LẮNG NGHE CẢM XÚC SẼ GIÚP BẠN:

      1. Biết được cách NHẬN DIỆN, PHÂN BIỆT và HIỂU THÔNG ĐIỆP của từng cảm xúc thường xuất hiện trong cuộc sống hằng ngày.
      2. Biết được cách DỪNG LẠI để HIỂU và CHUYỂN HOÁ những cảm xúc “tiêu cực”/ khó chịu thường gặp như: Thất vọng (Disappointment), Bực bội (Frustration), Giận (Anger), Tức (Resentment), Lo (Anxiety), Sợ (Fear), Ganh tị (Envy), Nuối tiếc (Regret), Tự chỉ trích bản thân trước khi chúnng tạo thành những kiểu mẫu phản ứng tiêu cực.
      3. Biết cách NUÔI DƯỠNG những cảm xúc “tích cực”/ dễ chịu: Bình tĩnh (Calmness), Bình an (Peace), Biết ơn (Gratitude), Can đảm (Courage), Vui cho người khác (Sympathetic Joy) Thấu cảm (Empathy), Cảm thông (Sympathy) và Thương (Compassion & Self-compassion) để có thêm nhiều Hạnh phúc mỗi ngày.

Thao Pham
ICF Professional Certified Coach
#langnghecamxuc